Chữ ký điện tử đang trở thành trụ cột quan trọng trong các giao dịch số toàn cầu. Báo cáo của Certinal năm 2025 chỉ ra rằng không chỉ các doanh nghiệp mà cả khu vực công và người dân đều đang dịch chuyển mạnh mẽ sang sử dụng chữ ký điện tử để nâng cao hiệu quả, tính pháp lý và bảo mật.
Từ ngân hàng, y tế, bất động sản cho đến chính phủ, các doanh nghiệp đang tận dụng chữ ký điện tử để tăng tốc quy trình, tiết kiệm chi phí và đảm bảo tuân thủ pháp lý trong môi trường ngày càng được quản lý chặt chẽ.
Bài viết dựa trên số liệu và phân tích của Certinal.
(Ảnh minh họa)
Tổng quan thị trường Chữ ký điện tử
Giá trị thị trường Chữ ký điện tử toàn cầu năm 2025 ước đạt 12,22 tỷ USD. Dự báo đến năm 2034, giá trị sẽ tăng lên 238,42 tỷ USD, với tốc độ tăng trưởng trung bình hàng năm (CAGR) là 39,3% trong giai đoạn 2025–2034.
So với mức quy mô 7,4 tỷ USD năm 2021, thị trường chữ ký điện tử đang có tốc độ tăng trưởng cực kỳ mạnh mẽ, đặc biệt sau đại dịch COVID-19 – khi các doanh nghiệp và cơ quan chính phủ trên toàn cầu đang thúc đẩy giao dịch không giấy tờ. Theo thống kê, 65% các giao dịch tài liệu nội bộ và đối tác chuyển sang hình thức điện tử hóa, sử dụng chữ ký điện tử như một phần tất yếu.
Ứng dụng chữ ký điện tử trong các lĩnh vực
Báo cáo của Certinal cho thấy chữ ký điện tử vốn được phổ biến sớm nhất trong lĩnh vực tài chính. Tuy nhiên đến nay, nó đã được mở rộng đến gần như toàn bộ các lĩnh vực kinh tế - xã hội.
Với việc có mặt sớm nhất trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng – bảo hiểm, chữ ký điện tử đã được ứng dụng sâu và đa lớp. 95% ngân hàng sử dụng chữ ký điện tử trong mở tài khoản, phê duyệt tín dụng, chuyển nhượng tài sản số. Trong khi đó, Bảo hiểm điện tử dùng để ký hợp đồng số, yêu cầu bồi thường, và định danh khách hàng.
Đối với khu vực công, chữ ký điện tử được nhiều quốc gia trên thế giới coi là cốt lõi trong quá trình chuyển đổi số. Chúng được ứng dụng rộng rãi trong việc triển khai dịch vụ công trực tuyến, văn bản quy phạm pháp luật, công chứng điện tử. 73% doanh nghiệp tin tưởng chữ ký số cho các tài liệu có tính ràng buộc pháp lý.
Một trong những lĩnh vực có tốc độ tăng trưởng chữ ký điện tử nhanh chính là y tế - chăm sóc sức khỏe. 60% bệnh viện tại các nước phát triển đã ứng dụng ký số vào trong hồ sơ bệnh án điện tử, kê đơn thuốc, ký kết dịch vụ giữa bệnh nhân và cơ sở y tế. Tại Việt Nam, Bộ Y tế mới đây cũng đã ban hành Thông tư 13/2025/TT-BYT nhằm hướng dẫn triển khai hồ sơ bệnh án điện tử. Đây là tín hiệu tích cực cho thấy chúng ta đang nhanh chóng bắt kịp với xu thế chung của thế giới.
Trong việc quản lý lao động, 82% doanh nghiệp đã tích hợp chữ ký điện tử vào các quy trình ký kết hợp đồng lao động, phê duyệt nghỉ phép hay các thông báo nội bộ. Việc này đặc biệt phù hợp với các mô hình làm việc từ xa.
Ngoài các lĩnh vực trên, chữ ký điện tử cũng đang mở rộng quy mô trong các lĩnh vực tiềm năng như thương mại điện tử, bán lẻ, giáo dục… mặc dù còn là những lĩnh vực mới nhưng tiềm năng và quy mô thị trường được đánh giá rất lớn.
Lợi ích của chữ ký điện tử
Chữ ký điện tử không chỉ là công cụ chuyển đổi số mà còn là "đòn bẩy kinh tế" thực thụ. Các doanh nghiệp có thể tiết kiệm tới 55–78% chi phí khi thay thế giấy tờ bằng tài liệu điện tử. 79% tài liệu được ký trong vòng 24 giờ thay vì phải kéo dài hàng tuần như trước đây.
Tác động của chữ ký điện tử đến hoạt động của doanh nghiệp, tổ chức
Trong kỷ nguyên số, đặc biệt với sự gia tăng tấn công mạng, gian lận danh tính và giả mạo giao dịch, chữ ký điện tử không chỉ là công cụ tiện lợi, mà còn là lá chắn bảo mật. 83% người được khảo sát cho biết bảo mật là yếu tố hàng đầu khi chọn giải pháp chữ ký điện tử đặc biệt là chữ ký điện tử đủ điều kiện (QES). Theo eIDAS, một quy định của Liên minh Châu Âu (EU) về định danh và dịch vụ tin cậy, QES có giá trị pháp lý tương đương chữ ký tay.
Các chữ ký điện tử hợp lệ thường được tạo bởi các Tổ chức cung cấp dịch vụ chứng thực chữ ký số (CA) tin cậy được công nhận, cấp phép nhằm đảm bảo liên kết danh tính – tài liệu – người ký theo các tiêu chuẩn bắt buộc.
Công nghệ và đổi mới
AI sẽ giúp cá nhân hóa trải nghiệm ký số và phát hiện gian lận tốt hơn gấp 5 lần so với giải pháp truyền thống. Hiện nay AI đang được tích hợp trong chữ ký điện tử để phân tích hành vi người dùng khi ký, tự động phát hiện các rủi ro gian lận trong quá trình ký.
Nhằm đảm bảo xác thực danh tính theo cấp độ cao nhất của eIDAS, chữ ký sinh trắc học (Biometric Signatures) được 37% doanh nghiệp thử nghiệm triển khai. Đây là loại chữ ký điện tử kết hợp dấu vân tay, khuôn mặt, giọng nói, thậm chí thói quen viết của người dùng vào quá trình xác thực khi ký.
21% các nhà cung cấp chữ ký điện tử hàng đầu đã tích hợp blockchain vào nền tảng của mình để tăng tính minh bạch và phi tập trung. Chúng giúp lưu trữ “bằng chứng bất biến” của tài liệu đã ký; xác minh chữ ký qua hệ thống phân tán, không phụ thuộc máy chủ trung tâm; hỗ trợ “chữ ký đồng thuận” trong hợp đồng thông minh (Smart Contracts).
50% tổ chức lớn đang triển khai hoặc nghiên cứu hệ thống PKI thế hệ mới, PKI tự động hóa để giảm tải vận hành và tăng tính an toàn. Hệ thống này tương thích với các mã hóa hậu lượng tử.
Một công nghệ đã được áp dụng khá phổ biến và được coi là giải pháp then chốt để phổ cập chữ ký số cá nhân trên quy mô lớn đó chính là ký số từ xa và ký trên nhiều nền tảng. Với giải pháp này, người dùng có thể ký trên nhiều thiết bị (PC, mobile, tablet) với trải nghiệm liền mạch. Ký số từ xa tuân thủ chuẩn ETSI EN 419 241, có xác thực mạnh từ xa thông qua CA hoặc nền tảng ký tập trung.
Chìa khóa mở rộng ứng dụng chữ ký điện tử
Người dùng ngày nay không chỉ cần một công cụ ký điện tử, mà cần một trải nghiệm xuyên suốt, tích hợp, và minh bạch. Theo Certinal:
84% người dùng mong muốn trải nghiệm ký số phải đơn giản, trực quan và nhanh chóng. Trong khi đó, 41% người dùng phản ánh các nền tảng chữ ký số hiện tại quá rối rắm, đặc biệt với người lớn tuổi.
72% mong muốn tích hợp chữ ký số ngay trong quy trình làm việc sẵn có (CRM, ERP, mobile apps...). Tuy nhiên, 38% doanh nghiệp cho biết gặp khó khăn trong tích hợp API từ nhà cung cấp chữ ký số.
65% kỳ vọng việc ký số mượt mà trên mọi thiết bị: PC, tablet, điện thoại.
53% người dùng nhấn mạnh yếu tố an toàn là “bắt buộc” chứ không chỉ “ưu tiên”.
Sự thiếu hiểu biết là rào cản lớn nhất với tốc độ phổ cập chữ ký số. 46% người dùng cuối vẫn chưa hiểu rõ giá trị pháp lý và cách sử dụng chữ ký điện tử.
Rào cản pháp lý cũng như việc công nhận chữ ký giữa các quốc gia, khu vực cũng là thách thức lớn. Một số quốc gia chưa có hành lang pháp lý đầy đủ hoặc chưa công nhận chữ ký số giữa các khu vực. Đặc biệt, thiếu tiêu chuẩn chung giữa các hệ thống chữ ký của các quốc gia gây khó cho giao dịch xuyên biên giới.
Báo cáo Certinal 2025 chỉ ra rằng, trải nghiệm người dùng là “chìa khóa vàng” để mở rộng việc ứng dụng chữ ký điện tử, trong khi các rào cản như thiếu nhận thức, khó sử dụng, chi phí và thiếu tích hợp vẫn đang kìm hãm tốc độ phổ cập.
Việt Nam có cơ hội “tăng tốc” nếu tận dụng đúng xu thế
Trong bối cảnh Việt Nam đang thúc đẩy xây dựng xã hội số, kinh tế số, và phổ cập chữ ký số cá nhân theo tinh thần Luật Giao dịch điện tử 2023 và Nghị định 23/2025/NĐ-CP, các con số từ báo cáo của Certinal là tín hiệu tích cực cho các nhà hoạch định chính sách, doanh nghiệp công nghệ và tổ chức cung cấp dịch vụ tin cậy.
Việt Nam cần tiếp tục:
- Thúc đẩy ứng dụng chữ ký điện tử trong các ngành y tế, giáo dục, hành chính công;
- Hỗ trợ người dân và doanh nghiệp nhỏ tiếp cận chữ ký điện tử qua các gói miễn phí, ưu đãi;
- Xây dựng khung pháp lý đồng bộ để mở rộng giá trị pháp lý và tính liên thông quốc tế của chữ ký số cá nhân và hợp đồng điện tử.
Những con số từ báo cáo của Certinal cho thấy chữ ký điện tử đã không còn là xu hướng mà trở thành một trụ cột trong chuyển đổi số hiện đại. Người dùng không chỉ tiết kiệm chi phí và thời gian, mà còn đảm bảo tuân thủ, bảo mật và đóng góp vào phát triển bền vững./.
(Nguồn: Certinal – Adoption, Impact & Industry Trends 2025
Phân tích và trình bày bởi NEAC)
