Trong bối cảnh thế giới bước vào kỷ nguyên điện toán lượng tử với những thách thức lớn đối với an toàn, an ninh thông tin, Việt Nam đã ghi nhận một dấu mốc quan trọng trong chiến lược tự chủ công nghệ bảo mật. Chiều 09/02/2026, Ban Cơ yếu Chính phủ phối hợp với Viện Nghiên cứu cao cấp về Toán và Tập đoàn MK Group tổ chức hội thảo giới thiệu các thành tựu nổi bật về mật mã hậu lượng tử, tiêu chuẩn bảo mật quốc tế và hợp tác nghiên cứu mật mã tiên tiến, qua đó hiện thực hóa tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
Các đại biểu tham dự Lễ ra mắt Lab nghiên cứu chung về mật mã tiên tiến giữa Ban Cơ yếu Chính phủ và Viện Nghiên cứu cao cấp về Toán
Ra mắt thuật toán chữ ký số hậu lượng tử VN-PQSign
Một trong những nội dung trọng tâm của hội thảo là việc Ban Cơ yếu Chính phủ chính thức giới thiệu thuật toán chữ ký số hậu lượng tử VN-PQSign, do Viện Khoa học - Công nghệ mật mã nghiên cứu và phát triển. Thuật toán được xây dựng trên nền tảng hàm băm (hash-based). Đây là hướng tiếp cận được đánh giá cao về mức độ an toàn, bền vững trước năng lực tính toán vượt trội của máy tính lượng tử trong tương lai.
TS. Hồ Văn Hương, Phó Trưởng ban Ban Cơ yếu Chính phủ phát biểu tại Hội thảo
Việc nghiên cứu và làm chủ thuật toán chữ ký số hậu lượng tử thể hiện tầm nhìn chiến lược “đi trước, đón đầu” của cơ quan mật mã quốc gia, nhằm chuẩn bị sẵn sàng lộ trình chuyển đổi các hệ thống bảo mật hiện hành sang chuẩn hậu lượng tử, bảo đảm an toàn thông tin cho các cơ quan Đảng, Nhà nước và các lĩnh vực kinh tế - xã hội trọng yếu.
Không chỉ dừng lại ở nghiên cứu, Ban Cơ yếu Chính phủ cũng đã giới thiệu dự thảo Tiêu chuẩn quốc gia (TCVN) đối với thuật toán VN-PQSign, tạo nền tảng pháp lý - kỹ thuật để từng bước triển khai trong thực tiễn.
Đầu tư cho tương lai dài hạn
Song song với việc công bố thuật toán mới, Lab nghiên cứu chung về mật mã tiên tiến giữa Ban Cơ yếu Chính phủ và Viện Nghiên cứu cao cấp về Toán chính thức ra mắt. Đây được xem là “mắt xích chiến lược” trong việc kết nối tri thức toán học đỉnh cao với yêu cầu thực tiễn của bảo mật và an toàn thông tin quốc gia.
Giáo sư Ngô Bảo Châu, Giám đốc Khoa học Viện Nghiên cứu cao cấp về Toán phát biểu tại Hội thảo
Mật mã về bản chất là các bài toán toán học phức tạp. Việc hình thành một không gian nghiên cứu chung giúp tập trung nguồn lực trí tuệ, đào tạo đội ngũ chuyên gia mật mã trình độ cao, đồng thời thúc đẩy chuyển hóa nhanh các kết quả nghiên cứu thành các giải pháp, sản phẩm bảo mật cụ thể. Mô hình hợp tác này cho thấy cách tiếp cận bài bản: hội nhập quốc tế nhưng giữ vững tính tự chủ, tiếp thu tinh hoa để làm giàu cho hệ sinh thái mật mã Việt Nam.
Công nghệ Việt vươn tầm quốc tế
Một điểm nhấn quan trọng khác tại sự kiện là việc MK Smart (thuộc MK Group) công bố sản phẩm Lotus GovID đạt chứng chỉ bảo mật quốc tế Common Criteria (CC) mức EAL 5+ – một trong những mức đánh giá khắt khe nhất hiện nay đối với sản phẩm bảo mật.
Ông Đỗ Viết Hà, Giám đốc Công nghệ MK Group giới thiệu chứng chỉ Common Criteria (CC) mức EAL 5+ của Lotus GovID tại Hội thảo
Việc đạt CC EAL 5+ khẳng định năng lực của doanh nghiệp Việt trong việc làm chủ toàn bộ chuỗi công nghệ, từ hệ điều hành đến giải pháp bảo mật lõi, phục vụ trực tiếp các hệ thống định danh và xác thực quốc gia. Đặc biệt, nhờ cơ chế thừa nhận lẫn nhau (CCRA), chứng chỉ này được công nhận tại hơn 30 quốc gia, mở ra cơ hội để công nghệ bảo mật “Make in Vietnam” tham gia sâu hơn vào thị trường toàn cầu.
Việc đồng thời công bố thuật toán chữ ký số hậu lượng tử, tiêu chuẩn kỹ thuật quốc gia, chứng chỉ bảo mật quốc tế và Lab nghiên cứu mật mã tiên tiến cho thấy một bức tranh tổng thể: Việt Nam đang từng bước xây dựng năng lực tự chủ toàn diện về công nghệ bảo mật, từ nghiên cứu cơ bản, tiêu chuẩn hóa, triển khai ứng dụng đến thương mại hóa sản phẩm.
Trong kỷ nguyên số, mật mã không chỉ là “lá chắn” bảo vệ thông tin, mà còn là nền tảng của niềm tin số, quyết định khả năng phát triển Chính phủ số, kinh tế số và xã hội số. Sự kiện lần này khẳng định vai trò nòng cốt của Ban Cơ yếu Chính phủ trong việc dẫn dắt chiến lược bảo mật quốc gia, đồng thời cho thấy tiềm năng để Việt Nam đóng góp các thuật toán và giải pháp mật mã do người Việt làm chủ vào cộng đồng bảo mật quốc tế.
Việc chuẩn bị bài bản cả về công nghệ, tiêu chuẩn và thể chế không chỉ giúp Việt Nam chủ động trước thách thức của điện toán lượng tử, mà còn tạo nền tảng vững chắc để công nghệ bảo mật Việt Nam vươn xa, đóng góp vào mục tiêu phát triển bền vững trong kỷ nguyên số./.
(NEAC)
