Tuần qua, bức tranh chuyển đổi số quốc gia được đánh dấu bằng những nỗ lực song song trên cả ba phương diện: hoàn thiện thể chế với các văn bản quy phạm pháp luật mới cho các lĩnh vực then chốt như ngân hàng, thuế; tăng tốc phổ cập với các chiến dịch và chỉ đạo quyết liệt trong việc triển khai chữ ký số (CKS), dịch vụ công và công chứng điện tử tại các địa phương; và chủ động hội nhập qua việc tham gia các diễn đàn quốc tế và đón đầu các xu hướng công nghệ mới.
Ảnh minh họa
I. Tin tức từ Trung tâm Chứng thực điện tử quốc gia (NEAC)
Hoạt động của NEAC trong tuần này tập trung vào việc củng cố hành lang pháp lý trong nước, tăng cường hợp tác quốc tế và nâng cao nhận thức cho người dùng.
Tham dự Diễn đàn quốc tế: NEAC đã tham dự Diễn đàn Hạ tầng Khóa Công khai (PKI) tại Thái Lan năm 2025. Sự kiện là cơ hội để Việt Nam cập nhật các xu hướng phát triển, tiêu chuẩn và công nghệ mới về PKI và dịch vụ tin cậy trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương (APAC), đồng thời chia sẻ kinh nghiệm và thúc đẩy hợp tác quốc tế. https://neac.gov.vn/vi/tin-tuc-su-kien/detail/neac-tham-du-dien-dan-ha-tang-khoa-cong-khai-tai-thai-lan-2025-701.htm
Xây dựng hành lang pháp lý cho ngành Ngân hàng: NEAC đã công bố và xin ý kiến cho Dự thảo Thông tư quy định về việc cung cấp và sử dụng dịch vụ chứng thực chữ ký điện tử chuyên dùng của Ngân hàng Nhà nước. Động thái này nhằm tạo ra một khung pháp lý riêng, chuyên sâu cho lĩnh vực tài chính - ngân hàng, một trong những ngành có yêu cầu cao nhất về an toàn, bảo mật. https://neac.gov.vn/vi/tin-tuc-su-kien/detail/xin-y-kien-du-thao-thong-tu-quy-dinh-ve-viec-cung-cap-va-su-dung-dich-vu-chung-thuc-chu-ky-dien-tu-chuyen-dung-ngan-hang-nha-nuoc-700.htm
Hướng dẫn người dùng: NEAC đã ban hành hướng dẫn chi tiết cách kiểm tra hiệu lực của chữ ký số trên văn bản điện tử , một động thái thiết thực nhằm nâng cao kỹ năng và sự tin tưởng của người dân, tổ chức khi tham gia vào các giao dịch điện tử. https://neac.gov.vn/vi/tin-tuc-su-kien/detail/huong-dan-kiem-tra-hieu-luc-chu-ky-so-tren-van-ban-dien-tu-702.htm
II. Tăng tốc Chuyển đổi số trong Hành chính công và Dịch vụ công
Các địa phương đang thể hiện sự quyết liệt trong việc đưa CKS và dịch vụ công vào thực tiễn.
Xác thực qua VNeID trong Giao dịch Chứng khoán: Một bước tiến lớn là việc Bộ Công an đã ký kết thỏa thuận cung cấp dịch vụ xác thực điện tử qua VNeID trong các giao dịch chứng khoán. Điều này sẽ giúp tăng cường bảo mật và đơn giản hóa quy trình cho nhà đầu tư, khẳng định vai trò trung tâm của VNeID trong hệ sinh thái số. https://tuoitre.vn/bo-cong-an-ky-ket-dich-vu-xac-thuc-dien-tu-qua-vneid-trong-giao-dich-chung-khoan-20250807185627091.htm
Chỉ đạo quyết liệt tại địa phương: Hà Nội yêu cầu 100% lãnh đạo, cán bộ, công chức phải sử dụng chữ ký số để xử lý công việc qua mạng và đang tiến hành quản lý CKS chuyên dùng công vụ theo mô hình chính quyền 2 cấp mới. Tỉnh Thái Nguyên triển khai đợt cao điểm “30 ngày, đêm” cài đặt chữ ký số công cộng cho người dân để phục vụ chuyển đổi số. https://www.anninhthudo.vn/ha-noi-100-lanh-dao-can-bo-cong-chuc-phai-su-dung-chu-ky-so-de-xu-ly-cong-viec-qua-mang-post619799.antd
Công chứng điện tử ghi nhận dấu ấn tích cực: Chỉ sau một tháng triển khai, công chứng điện tử đã ghi nhận những dấu ấn tích cực, giúp đơn giản hóa các thủ tục, đặc biệt là trong lĩnh vực nhà đất. Nhiều địa phương như Hà Tĩnh đã tổ chức tập huấn để nhanh chóng đưa quy định vào thực tế. https://vtv.vn/video/don-gian-hoa-thu-tuc-nha-dat-nho-cong-chung-dien-tu-108673519.htm
Hướng tới Tòa án điện tử: Ngành tòa án đang đẩy mạnh chuyển đổi số trong việc nhận đơn khởi kiện và thụ lý vụ án, đề xuất thực hiện các thủ tục tố tụng hoàn toàn trên môi trường điện tử. https://baochinhphu.vn/de-xuat-thuc-hien-thu-tuc-to-tung-tren-moi-truong-dien-tu-tai-toa-an-nhan-dan-102250807153909368.htm
III. Hoàn thiện Thể chế và Hỗ trợ Doanh nghiệp, Người dân
Hoàn thiện quy định về Hóa đơn điện tử: Tổng cục Thuế đã ban hành văn bản hợp nhất các quy định về hóa đơn điện tử (HĐĐT) , giúp các doanh nghiệp, người dân dễ dàng tra cứu và tuân thủ. Đồng thời, cũng có đề xuất mới về việc không phạt các hộ kinh doanh vi phạm về hóa đơn trong 2 năm đầu, nhằm tạo điều kiện và khuyến khích họ chuyển đổi thay vì áp dụng các biện pháp chế tài ngay lập tức. https://haiquanonline.com.vn/ban-hanh-van-ban-hop-nhat-cac-quy-dinh-ve-hoa-don-dien-tu-198356.html
Giao dịch điện tử trong lĩnh vực Thuế - Hải quan: Thông tư 51/2025/TT-BTC đã được ban hành, quy định chi tiết về giao dịch điện tử trong lĩnh vực thuế đối với hàng hóa xuất nhập khẩu, yêu cầu sử dụng chữ ký số trong các thủ tục. https://xaydungchinhsach.chinhphu.vn/thong-tu-51-2025-tt-btc-quy-dinh-thu-tuc-giao-dich-dien-tu-trong-linh-vuc-thue-doi-voi-hang-hoa-xuat-khau-nhap-khau-qua-canh-11925080708092716.htm
Cải cách thủ tục trong ngành Ngân hàng: Dự thảo Thông tư cho CKS chuyên dùng ngân hàng cũng đưa ra các đề xuất đột phá như rút ngắn thời gian xử lý chứng thư chữ ký điện tử và bỏ hồ sơ giấy khi cấp CKS ngân hàng từ năm 2026, nhằm giảm thiểu thủ tục hành chính. https://laodong.vn/kinh-doanh/de-xuat-rut-ngan-thoi-gian-xu-ly-chung-thu-chu-ky-dien-tu-trong-ngan-hang-1553129.ldo
IV. Công nghệ Mới và Xu hướng Quốc tế
Bối cảnh công nghệ toàn cầu đang đặt ra những yêu cầu mới về bảo mật và định danh số, đòi hỏi sự chuẩn bị và thích ứng.
Công nghệ hậu lượng tử (PQC): Các hội thảo và sự kiện quốc tế liên tục nhấn mạnh về sự cấp thiết phải xây dựng một lộ trình sẵn sàng cho an ninh hậu lượng tử (Post-Quantum Security). Công ty SignQuantum và QANplatform cũng đã ra mắt một tiện ích bổ sung cho chữ ký số tuân thủ theo tiêu chuẩn của NIST về PQC, cho thấy các giải pháp thực tế đang dần xuất hiện. https://quantumzeitgeist.com/signquantum-qanplatform-launch-nist-aligned-post-quantum-digital-signature-add-on-for-secure-time-stamping/
Định danh số và Dịch vụ tin cậy: Các quốc gia như New Zealand đang lên kế hoạch xây dựng khung dịch vụ tin cậy cho định danh số , trong khi Viện Tiêu chuẩn và Công nghệ Quốc gia Hoa Kỳ (NIST) cũng đang cập nhật bộ hướng dẫn về định danh kỹ thuật số (SP 800-63-4). Đây là những tiêu chuẩn quan trọng mà Việt Nam có thể tham khảo trong quá trình xây dựng chính sách. https://pages.nist.gov/800-63-4/
Thực tế cho thấy, Việt Nam đã chủ động mở rộng chữ ký số và dịch vụ tin cậy vào mọi cấp – từ bệnh viện đến chính quyền địa phương. Tuy vậy, hạn chế về nhân lực, công nghệ và chi phí vẫn là nút thắt lớn trong phổ cập số.
Việc tiếp tục đầu tư, hoàn thiện pháp lý và truyền thông chính sách sẽ là "chìa khóa" để Việt Nam đạt được mục tiêu: 70% người dân trưởng thành có chữ ký số vào năm 2030, góp phần xây dựng xã hội số, kinh tế số và niềm tin số vững chắc./.
(NEAC)
