Ngày 24/7/2026 tại Bali, Indonesia, Hội nghị thường niên của Asia PKI Consortium (APKIC) đã diễn ra với sự tham dự của đại diện đến từ 17 quốc gia và vùng lãnh thổ, trong đó có Việt Nam. Sự kiện là diễn đàn quan trọng để các tổ chức quản lý và vận hành hạ tầng khóa công khai (PKI) trong khu vực trao đổi, định hình xu hướng và thúc đẩy hợp tác phát triển niềm tin số xuyên biên giới.
Phát biểu khai mạc, ông Nezar Patria, Thứ trưởng Bộ Truyền thông và Số hóa Indonesia, nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết đối với các quốc gia trong khu vực trong việc xây dựng các khuôn khổ PKI vừa bảo đảm chủ quyền số quốc gia, vừa tương thích với các tiêu chuẩn kỹ thuật và pháp lý quốc tế. Đây được xem là nền tảng cốt lõi để hình thành niềm tin số trong bối cảnh các giao dịch điện tử ngày càng mang tính xuyên biên giới.
Năm 2026, hội nghị được tổ chức theo cách tiếp cận mới, xoay quanh ba nhóm nội dung chính: Tiêu chuẩn và Công nghệ; Pháp lý và Chính sách; Ứng dụng thương mại. Cách tổ chức này giúp các vấn đề được thảo luận chuyên sâu, tập trung hơn so với các kỳ hội nghị trước.
Đại diện Việt Nam, ông Phạm Quốc Hoàn, Phó Giám đốc Trung tâm Chứng thực điện tử quốc gia (NEAC), đã tham gia phiên thảo luận về Pháp lý và Chính sách với chủ đề “Định hình tương lai niềm tin số: Góc nhìn chính sách và các khuôn khổ xuyên biên giới”. Tại đây, đại diện NEAC chia sẻ kinh nghiệm của Việt Nam trong quá trình hoàn thiện pháp luật về giao dịch điện tử, nhấn mạnh định hướng vừa bảo đảm an toàn ở cấp độ quốc gia, vừa mở rộng khả năng tương thích quốc tế.
Đặc biệt, NEAC đã chỉ ra những thách thức lớn trong việc tiến tới công nhận lẫn nhau (MRA) giữa các quốc gia về chữ ký điện tử, không chỉ nằm ở khác biệt kỹ thuật mà còn ở yêu cầu hài hòa hóa pháp lý và chính sách. Bên cạnh đó, các vấn đề mới như bảo vệ dữ liệu cá nhân, trách nhiệm pháp lý trong giao dịch có sự tham gia của trí tuệ nhân tạo, và chuyển đổi sang mật mã hậu lượng tử cũng được thảo luận sâu rộng.
Trong phiên làm việc buổi chiều, Trung tâm Chứng thực điện tử quốc gia (NEAC) đã trình bày báo cáo cập nhật toàn diện về tình hình phát triển hạ tầng PKI và dịch vụ tin cậy số tại Việt Nam. Báo cáo nhấn mạnh những bước tiến trong hoàn thiện khung pháp lý theo hướng tiệm cận các chuẩn mực quốc tế như eIDAS, đồng thời ghi nhận kết quả triển khai chữ ký số trên diện rộng và phát triển các nền tảng như Cổng eSign quốc gia.
Tại hội nghị, NEAC cũng đề xuất một số sáng kiến hợp tác quan trọng với APKIC, bao gồm: xây dựng Khuôn khổ Niềm tin số APKIC 2035; thiết lập danh sách tin cậy xuyên biên giới (Cross-border Trust List); triển khai sáng kiến chuyển đổi mật mã hậu lượng tử; và phát triển sáng kiến niềm tin số cho trí tuệ nhân tạo. Những đề xuất này hướng tới mục tiêu xây dựng thế hệ hạ tầng tin cậy mới của khu vực. Đảm bảo an toàn trước các thách thức công nghệ tương lai, có khả năng tương tác cao và được thiết kế phục vụ các giao dịch xuyên biên giới ngay từ đầu.
Việc tham dự và đóng góp tích cực tại Hội nghị APKIC 2026 tiếp tục khẳng định vai trò của Việt Nam, thông qua NEAC, trong việc thúc đẩy hợp tác quốc tế về hạ tầng tin cậy số, đồng thời thể hiện cam kết mạnh mẽ trong việc xây dựng một môi trường giao dịch điện tử an toàn, tin cậy và hội nhập toàn cầu./.
(NEAC)
