Tổng quan tin tức tuần qua cho thấy một bức tranh sôi động về chuyển đổi số tại Việt Nam, với điểm nhấn là sự bùng nổ của chữ ký số (CKS) cá nhân và nỗ lực quyết liệt của Chính phủ trong việc đưa các dịch vụ công và giao dịch điện tử vào mọi mặt của đời sống. Các hoạt động này được củng cố bởi việc hoàn thiện hành lang pháp lý và sự chuẩn bị cho các công nghệ mới trong tương lai.
Ảnh minh họa
I. Tin tức từ Trung tâm Chứng thực điện tử quốc gia (NEAC)
NEAC thúc đẩy phổ cập chữ ký số cá nhân: Tại hội nghị giao ban Quý II/2025, NEAC và các CA công cộng nhấn mạnh đến việc hiện có gần 18 triệu chứng thư số, chiếm khoảng 28,4% dân số trưởng thành, và mục tiêu tới cuối năm đạt 50% dân số trưởng thành sở hữu chữ ký số cá nhân. https://neac.gov.vn/
Các CA công cộng được khuyến nghị đẩy mạnh cấp mới chứng thư với tốc độ khoảng 2 triệu/tháng để đạt mục tiêu này. https://neac.gov.vn/
Chứng thư cá nhân chiếm ưu thế: Theo thống kê của NEAC, lượng chứng thư cá nhân hiện cao gấp 4 lần chứng thư tổ chức, phản ánh xu hướng dịch chuyển mạnh mẽ sang chữ ký số cá nhân. https://neac.gov.vn/
II. Bùng nổ Chữ ký số Cá nhân và Mục tiêu Phổ cập
Đây là chủ đề nổi bật nhất tuần qua, cho thấy sự thay đổi mang tính cấu trúc của thị trường.
Số liệu ấn tượng: Tính đến hết Quý II/2025, đã có 28% người Việt trưởng thành có chữ ký số, một con số cho thấy tốc độ phổ cập nhanh chóng. https://hanoionline.vn/28-nguoi-viet-truong-thanh-co-chu-ky-so-344454.htm
Đặc biệt, số lượng chứng thư CKS cá nhân đã gấp hơn 4 lần chứng thư của tổ chức, đánh dấu sự dịch chuyển từ thị trường chủ yếu cho doanh nghiệp sang thị trường cho mọi người dân.
Các chuyên gia nhận định việc phổ cập chữ ký số đến 5 triệu hộ kinh doanh là hoàn toàn khả thi. Việc này được thúc đẩy bởi quy định bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử, giúp tăng tính minh bạch và chống thất thu thuế. Tuy nhiên, cũng có những ý kiến tranh luận về việc có nên "ép số hóa" các hộ kinh doanh siêu nhỏ bằng mọi giá hay không, cần có lộ trình và giải pháp hỗ trợ phù hợp để "gỡ rào cản" cho họ. https://vietnamnet.vn/pho-cap-chu-ky-so-den-5-trieu-ho-kinh-doanh-la-hoan-toan-kha-thi-2418208.html
Triển khai tại địa phương: Các địa phương đang tích cực triển khai cấp phát CKS cho người dân. Đơn cử, Quảng Ngãi đã hoàn tất cấp phát gần 12 nghìn chữ ký số , và Hưng Yên đã cung cấp trên 47.900 chữ ký số công cộng cho người dân và doanh nghiệp. https://baovanhoa.vn/nhip-song-so/quang-ngai-hoan-tat-cap-phat-gan-12-nghin-chu-ky-so-149050.html https://baohungyen.vn/cung-cap-tren-47-900-chu-ky-so-cong-cong-cho-nguoi-dan-doanh-nghiep-3182117.html
III. Ứng dụng Chữ ký số trong các Lĩnh vực Then chốt
Việc ứng dụng CKS đang lan tỏa mạnh mẽ, trở thành công cụ không thể thiếu trong nhiều lĩnh vực.
Dịch vụ công: Thủ tướng đã chỉ đạo khẩn, yêu cầu 100% dịch vụ công trực tuyến của các tỉnh, thành phố phải được tích hợp, cung cấp trên Cổng Dịch vụ công quốc gia thông suốt trước ngày 1/7. Nền tảng hợp nhất này coi CKS và định danh điện tử là công cụ xác thực chính. https://ictvietnam.vn/thu-tuong-chi-dao-khan-100-dvctt-cac-tinh-thanh-pho-duoc-tich-hop-cung-cap-tren-cong-dvc-quoc-gia-thong-suot-truoc-1-7-70151.html
Hà Nội đã chính thức triển khai ký số kết quả thủ tục hành chính đối với việc đăng ký doanh nghiệp từ ngày 1/7, một bước tiến quan trọng trong cải cách hành chính.
Y tế: Nhiều bệnh viện lớn tại Hà Nội và các bệnh viện phía Nam tỉnh Hưng Yên đang đồng loạt triển khai mô hình "bệnh viện không giấy tờ", sử dụng hệ thống bệnh án điện tử, trong đó CKS của bác sĩ và nhân viên y tế là yêu cầu bắt buộc để đảm bảo tính pháp lý của hồ sơ. https://nhandan.vn/cac-benh-vien-phia-nam-tinh-hung-yen-trien-khai-he-thong-benh-an-dien-tu-post891376.html
Bảo hiểm xã hội (BHXH): Với việc Sổ BHXH điện tử sẽ chính thức được áp dụng từ ngày 1/1/2026 , mọi giao dịch trong lĩnh vực BHXH sẽ được thực hiện trên môi trường điện tử, không phụ thuộc vào địa giới hành chính, và CKS là công cụ để xác thực các giao dịch này. https://tuoitre.vn/so-bao-hiem-xa-hoi-dien-tu-chinh-thuc-ap-dung-tu-1-1-2026-20250704151056005.htm
Công chứng điện tử: Việc "số hóa" hoạt động công chứng đang được đẩy mạnh, mang lại nhiều lợi ích cho người dân như tiết kiệm thời gian, chi phí và có thể thực hiện giao dịch từ xa. CKS cá nhân là "chìa khóa" để thực hiện các hợp đồng, giao dịch được công chứng điện tử. https://www.sggp.org.vn/cong-chung-vao-guong-so-hoa-post801747.html
Các lĩnh vực khác: CKS cũng đang được ứng dụng trong hoạt động kiểm toán để tăng hiệu quả và tính chính xác , và trong hệ thống biên lai điện tử của ngành Thi hành án dân sự vừa được Bộ Tư pháp ra mắt. https://baochinhphu.vn/bo-tu-phap-ra-mat-phan-mem-bien-lai-dien-tu-thi-hanh-an-dan-su-102250704131720884.htm
IV. Hoàn thiện Hành lang Pháp lý và Gỡ vướng cho Doanh nghiệp
Ngoài Thông tư về giao dịch thuế hải quan, các cơ quan chức năng cũng đang tích cực lấy ý kiến góp ý cho dự thảo Luật Thương mại điện tử (sửa đổi) nhằm tạo một khung pháp lý vững chắc hơn cho các giao dịch và hợp đồng điện tử. https://vneconomy.vn/gop-y-du-thaoluat-thuong-mai-dien-tu.htm
Các cơ quan cũng đang nỗ lực gỡ vướng cho doanh nghiệp trong việc ký số trên hồ sơ khai báo xuất xứ hàng hóa (C/O), một vấn đề ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động xuất nhập khẩu. https://baochinhphu.vn/go-vuong-ky-so-tren-ho-so-khai-bao-c-o-102250702093100719.htm
V. Công nghệ mới và Xu hướng Tương lai
Tầm nhìn của Việt Nam không chỉ dừng lại ở các công nghệ hiện tại mà còn hướng tới các xu hướng của thế giới.
Mật mã hậu lượng tử (PQC): Các chuyên gia quốc tế trên Forbes và báo cáo của GAO (Mỹ) đều nhấn mạnh về mối đe dọa của máy tính lượng tử đối với các hệ thống mã hóa hiện tại và sự cấp thiết phải có các giải pháp PQC đầy hứa hẹn cùng một chiến lược phối hợp để giảm thiểu rủi ro. https://files.gao.gov/reports/GAO-25-108590/index.html
Hạ tầng khóa công khai phi tập trung (dPKI) và Blockchain: Các bài viết trên Hackernoon và LinkedIn đã thảo luận về tiềm năng của dPKI như là tương lai của bảo mật chuỗi cung ứng và vai trò của định danh phi tập trung (Decentralized Identities) như một sự thay thế tiềm năng cho hạ tầng PKI truyền thống, mang lại sự chủ động và an toàn hơn cho người dùng. https://hackernoon.com/decentralized-public-key-infrastructure-the-future-of-supply-chain-security
(NEAC tổng hợp)
